Porter

Het verhaal komt van John Feltham. Het verscheen in februari 1802 in het Monthly Magazine en in zijn gids The Picture of London, en werd daarna eindeloos overgeschreven. Volgens biergeschiedkundige Martyn Cornell klopt het op meerdere punten niet.

Ten eerste was three threads volgens woordenboeken uit 1694–1699 en 1737 een mengsel van maar twee bieren: gewone ale en extra sterk bier. Daarmee vervalt de reden voor een 'één-vat-oplossing'. Ten tweede noemde in de ruim tachtig jaar vóór 1802 niemand Harwood als uitvinder, op één korte poging in 1788 na. Harwood bestond wel en brouwde porter in Shoreditch, maar zijn brouwerij was klein naast reuzen als Truman, Whitbread en Parsons. Ten derde wordt porter al in 1721 bij naam genoemd.

Wat de bronnen wel laten zien: achttiende-eeuwse schrijvers gebruikten 'porter' en Londens 'brown beer' als synoniemen. Volgens Cornell was porter dat bestaande bruine bier, verbeterd onder concurrentiedruk, met meer hop en langere rijping. Of three threads daarbij nog een rol speelde, daarover zijn historici het niet eens. Voor Harwood als uitvinder is geen bewijs.

Achttiende-eeuwse bronnen zijn hier duidelijk over. De Zwitserse reiziger César de Saussure, die in de jaren 1720 in Londen was, en de brouwerijklerk die schreef als 'Obadiah Poundage' (1760) verklaren de naam allebei uit de populariteit bij porters en ander werkvolk. Daniel Defoe beschreef porter in 1724 als drank van arbeiders.

Het ging vooral om de ticket porters en fellowship porters: duizenden mannen die schepen op de Theems laadden en losten, en pakketten, brieven en goederen door de City droegen. Die beroepsgroepen verdwenen eind 19e eeuw. Toen ze vergeten waren, gingen lezers en latere schrijvers in de 20e eeuw de naam ten onrechte koppelen aan de marktkruiers van Covent Garden, Smithfield en Billingsgate.

Andere verklaringen, zoals dat Harwood porters het bier liet rondbrengen of dat de naam van het Nederlandse woord 'poorter' komt, missen elke onderbouwing. De stijlgids BJCP formuleert de sjouwersverklaring voorzichtig, maar het bewijs uit de 18e eeuw is volgens biergeschiedkundige Martyn Cornell sterk.

In de 18e en 19e eeuw was 'stout' de naam voor een sterkere porter; het woord betekende 'sterk'. Bij Whitbread in Londen werden porter en stouts in 1844 van precies dezelfde grondstoffen gebrouwen; in 1805 week alleen de double stout iets af in de moutsoorten. Het verschil zat in de hoeveelheid water, en daarmee in de sterkte.

In de 20e eeuw draaiden de rollen om: rond 1934 werd porter 'a variety of stout' genoemd, een soort stout dus. Inmiddels is ook het sterkteverschil verdwenen. Sommige brouwers maken stouts die lichter zijn dan hun porters.

De stijlgids BJCP beschrijft Engelse porter als bruin en Ierse stout als zwart, en dat helpt bij het proeven. Maar biergeschiedkundige Martyn Cornell vond in een steekproef van 30 Britse porters en stouts geen scherpe grens in sterkte of smaak.

Volgens deze theorie gaat de Londense porter uit de jaren 1720 terug op een 14e-eeuws Nederlands 'poorterbier'. Maar 'poorter' was het oude Nederlandse woord voor burger. Volgens biergeschiedkundige Martyn Cornell gingen vermeldingen van 'poorter bier' over de brouwrechten van burgers, niet over een soort bier.

Er zijn geen bronnen van vóór de 21e eeuw die porter en poorter met elkaar verbinden. Er is ook geen aannemelijke route waarlangs een 14e-eeuwse Nederlandse naam een 18e-eeuwse Engelse biernaam zou worden.

Tegelijk schreven tijdgenoten in de 18e eeuw juist dat de naam van de Londense sjouwers komt, de porters (zie de fabel hierover).